-
Energy
4
-
Technical Trend
4
-
New innovative Material
5
-
Technical Solution
28
-
Flooring Solutions
12
-
Waterproofing Solutions
3
KIẾN THỨC CĂN BẢN VỀ PIN
Phân loại PIN theo thành phần hóa học, tính năng và ứng dụng
Cấu tạo pin thường có 3 phần chính :
- Cực dương (Anode)
- Cực âm (Cathode)
- Chất điện phân (Electrolytes)
Mặc dù pin có thể được phân chia tùy thuộc vào kích thước, thành phần, hình thức và chức năng của chúng, nhưng nhìn chung, chúng được phân loại thành các loại sau:
- Pin khô
- Pin sạc lại được

-
Pin kiềm (Alkaline Battery): Pin kiềm là một loại pin tiêu chuẩn và thông dụng được sử dụng trong rất nhiều thiết bị gia dụng và điện tử hàng ngày. Vỏ bên ngoài thường được làm từ thép hoặc nhựa, chứa một chất điện giải kiềm (alkaline) như hydroxide kali. Pin kiềm có khả năng lưu trữ điện năng lâu dài và cung cấp điện áp ổn định. Chúng thích hợp cho các thiết bị có nguồn tiêu thụ năng lượng thấp đến trung bình như đồng hồ, đèn pin, điều khiển từ xa.
-
Pin Lithium (Lithium Battery): Pin Lithium là loại pin được biết đến với khả năng lưu trữ năng lượng cao và tuổi thọ dài. Chúng thường sử dụng hóa chất lithium như anode, giúp cải thiện hiệu suất và giảm kích thước của pin. Có hai dạng chính: pin Lithium-ion (Li-ion) và pin Lithium-polymer (LiPo). Chúng được sử dụng rộng rãi trong các thiết bị di động như điện thoại di động, máy tính bảng, máy ảnh số, và thiết bị di động khác do khả năng cung cấp điện áp ổn định và hiệu suất tốt.
-
Pin NiMH (Nickel Metal Hydride Battery): Pin NiMH là loại pin sạc lại (rechargeable) có khả năng lưu trữ năng lượng cao hơn so với pin kiềm. Chúng thường được sử dụng trong các thiết bị điện tử như điều khiển từ xa, máy ảnh số, máy nghe nhạc. Mặc dù có khả năng tự xả cao hơn so với pin Lithium-ion, nhưng NiMH có thể sạc lại nhiều lần và thường là lựa chọn thân thiện với môi trường hơn.
-
Pin sạc (Rechargeable Battery): Loại pin này có thể được sạc lại để sử dụng nhiều lần, giúp tiết kiệm chi phí và giảm lượng pin bỏ đi. Ngoài NiMH và Lithium-ion, còn có các loại khác như pin chì-axit (lead-acid) dùng trong ô tô và xe máy, pin năng lượng mặt trời (solar battery) sử dụng năng lượng mặt trời để sạc lại.
-
Pin chì (Lead-Acid Battery): Pin chì-axit là loại pin truyền thống và thường được sử dụng trong các ứng dụng yêu cầu năng lượng lớn như ô tô, xe máy, hệ thống dự phòng. Chúng thường nặng và cồng kềnh do sử dụng chất điện giải chì ở cả hai cực.
-
Pin kẹp (Button Cell Battery): Các viên pin nhỏ gọn này thường được sử dụng trong đồng hồ, thiết bị y tế như máy đo huyết áp, và các thiết bị điện tử yêu cầu thiết kế nhỏ gọn.
-
Pin năng lượng mặt trời (Solar Battery): Loại pin này sử dụng tấm pin mặt trời để chuyển đổi năng lượng mặt trời thành điện năng. Chúng thường được sử dụng trong các thiết bị ngoài trời, đèn chiếu sáng, và các thiết bị yêu cầu nguồn cung cấp liên tục và bền vững.
Nhớ rằng, việc chọn loại pin phù hợp phụ thuộc vào nhu cầu cụ thể của từng ứng dụng và yêu cầu về hiệu suất, tuổi thọ, và tính bền vững.
Nếu phân loại PIN theo cách sạc thì có 2 loại như sau:
Các loại pin thường dùng một lần
Pin Cacbon : Là loại pin thông dụng nhất, được bán phổ biến nhất. Với giá thành sản xuất thấp nên được bán với giá rẻ và dễ dàng có thể mua được ở bất cứ đâu. Thích hợp với các thiết bị tiêu hao ít điện như đồ chơi, đồng hồ, remote … Các loại pin Cacbon thường hay gặp như Pin Con Thỏ, Pin Con én … và một số loại pin nhập ngoại khác như Toshiba, Maxell, Sony, Panasonic …

Pin Alkaline : Với giá khá rẻ pin Alkaline vẫn là lựa chọn của nhiều người. Pin Alkaline có chất lượng tốt trên thị trường do các hãng danh tiếng như Panasonic, Energizer … sản xuất. Khi sử dụng điện áp và khả năng chịu tải của pin Alkaline giảm dần dần. Nhờ vậy, người dùng có thể nhận biết được thời điểm hết pin. Thích hợp với các thiết bị như máy đo huyết áp, máy ảnh, cửa tự động…
Pin Oxit bạc ( Siver Oxide) : Hoạt động được trong môi trường nhiệt độ thấp, nội trở nhỏ và có khả năng chịu tải xung. Pin silver có độc tính cao không thông dụng do giá rất đắt. Bạn có thể thấy loại pin này trong một số loại đồng hồ, máy trợ thính, và các máy ảnh tiêu thụ ít năng lượng.
Pin Lithium (Li/Mno2) : Pin Lithium là lựa chọn tốt nhất cho bạn khi sử dụng dòng pin không sạc và cần độ tin cậy cao, mức sả ổn định. Pin loại này có mật độ năng lượng cao, trọng lượng nhẹ, hoạt động tốt trong dải nhiệt độ rộng( từ –40 đến 60 độ C), có khả năng bảo quản tốt.
Các loại pin sạc
Là loại pin có thể sạc lại được khi hết điện và có thể dùng được nhiều lần
- Pin Ni-Cd ( Niken – Cadium )
- Pin Ni-MH (Nickel Metal Hudride
- Pin Lithium-lon (Li-Ion)

Kiểu dáng PIN
Kiểu dáng pin là một thông số quan trọng mà người dùng có thể lựa chọn để lắp cho các thiết bị phù hợp. Kiểu dáng pin được ký hiệu tùy thuộc vào hình dạng của pin.
- Pin đũa: dạng hình trụ với chiều cao lớn hơn đường kính. Loại pin này rất phổ biến trong hầu hết các thiết bị điện, điện tử xách tay rẻ tiền như radio casstte, đèn pin…
- Pin trụ chữ nhật: Pin có dạng khối trụ chữ nhật và thường là những loại pin có hiệu điện thế và điện lượng cao. Ký hiệu của pin được đánh theo hiệu điện thế danh định. Kiểu dáng pin này thường được sử dụng trong các điện thoại, máy tính bảng…
- Pin cúc áo: Pin cúc này thường được dùng trong đồng hồ điện tử, máy tính điện tử cầm tay. Loại pin này có điện lượng và hiệu điện thế tương đối nhỏ khoảng vài chục mAh và 1,5 V.

Các đặc tính cơ lý để biết cách sử dụng PIN đúng chức năng
Điện lượng (mAh)
Điện lượng (hay còn được gọi là dung lượng của pin) là lượng điện mà pin có thể tạo ra tại điện áp. Thường được tính bằng đơn vị miliampe giờ (mAh) hoặc ampe giờ (Ah). Ví dụ pin có dung lượng 2000 mAh tức là nó có thể cung cấp một dòng điện tối đa 2000 mAh (tương đương 2A) cho thiết bị sử dụng trong thời gian một giờ. Chỉ số này là cơ sở để so sánh sức mạnh của các loại pin.
Pin có số mAh càng lớn thì càng mạnh và vì vậy điện lượng pin càng lớn thì thời gian hoạt động của thiết bị càng kéo dài. Các loại pin tiểu thường có điện lượng khoảng 1000 mAh trong khi những khối pin cho laptop, smartphone và máy tính bảng có điện lượng lên tới vài ngàn mAh.
Điện lượng (Ah): Là dòng ắc quy có thể cung cấp liên tục trong khoảng thời gian nhất định cho đến khi điện áp ắc quy hạ xuống dưới mức “điện áp cắt” (10,5 V đối với ắc quy 12 V). Thông số điện tích của ắc quy do nhà sản xuất công bố thường được tính khi phát điện với dòng điện nhỏ trong 20 giờ.
Ví dụ: Bình ắc quy 100 Ah sẽ phát được dòng điện 5 A trong 20 giờ, khi dòng điện phát ra càng lớn thì thời gian phát điện càng ngắn.
Điện áp cắt: Hay còn gọi là “Điện áp ngắt” là mức mà bạn không nên để ắc quy phát điện tiếp, nếu cứ để ắc quy phát điện ở dưới mức ngừng thì sẽ:
- Giảm tuổi thọ: Ví dụ như, nếu ắc quy còn 80% mà đã nạp thì tuổi thọ khoảng 25.000 chu kỳ, còn nếu để còn 20% mới nạp thì tuổi thọ khoảng 7000 chu kỳ.
- Hỏng ắc quy hoàn toàn: Điều này thường xảy ra khi dùng nhiều ắc quy mắc nối tiếp nhau. Khi một hay nhiều ắc quy trong dãy đó đã phát hết điện mà những cái khác chưa hết điện và ta tiếp tục dùng thì ắc quy hết điện trước sẽ bị đảo cực và hỏng hoàn toàn.
Điện áp cắt được quy định bởi nhà sản xuất và phụ thuộc vào dòng phóng.
Hiệu điện thế
Hiệu điện thế của pin là điện áp mà pin tạo ra khi hoạt động. Thường được tính bằng Volt (V). Ví dụ pin có hiệu điện thế 4,5 V có nghĩa là nó tạo ra được điện áp 4,5 V giữa hai điện cực dương (+) và âm (-). Hiệu điện thế của pin càng lớn thì pin càng khỏe và có khả năng làm việc với các thiết bị yêu cầu điện áp cao. Pin tiểu thông thường có hiệu điện thế khoảng 1,5 V trong khi pin laptop có hiệu điện thế khoảng 12V.
TÍNH TOÁN ĐỂ SỬ DỤNG PIN ĐÚNG CÁCH
Dung lượng Pin
Dung lượng pin kí hiệu là mAh – ký hiệu này chắc mọi người nhìn thấy rất nhiều rồi: Điện thoại, máy tính bảng,… Hiểu đơn giản không lý thuyết thì lấy luôn VÍ DỤ: viên pin có dung lượng 1300mAh thì khi pin đầy để xả hết pin trong 1 giờ sẽ cần dòng xả 1.3A, nếu dòng xả x2 lần lên 2.6A thì để dùng hết 1300mAh cần tới 30 phút, còn nếu dòng xả lên tới 39A thì chắc xả xong hết cỡ khoảng 2 phút => Đó chính là mAh: mini Ampe/ Hour
Tăng dung lượng pin về lý thuyết sẽ giúp cho thời gian bay lâu hơn tuy nhiên lâu hơn nhiều hay ít còn phụ thuộc về khối lượng pin tăng thêm và chỉ số dòng xả C là bao nhiêu nữa.

C rating – Dòng xả
Dòng xả hiểu đơn giản là một viên pin có khả năng cung cấp dòng lớn một cách an toàn như thế nào. Dòng xả liên tục (continuous discharge) an toàn trên pin lipo được tính theo bội số của dung lượng pin (C). Một viên pin với một dòng xả 10C có nghĩa là bạn có thể xả một cách an toàn với tốc độ gấp 10 lần so với dung lượng của viên pin đó.
Công thức:
Dòng xả liên tục an toàn = [Dung lượng Pin] x [Dòng xả]
Ví dụ: Pin lipo có dung lượng 2000mAh; dòng xả 20C tức là dòng xả liên tục an toàn của pin là 20 x 2000mA = 40000mA = 40A.
Ngoài dòng xả liên tục (Continuous Discharge Rate), pin có thể xả với dòng cao hơn trong một thời gian rất ngắn (khoảng vài giây) để gia tăng công suất (tiếng anh là Burst Discharge), dòng xả cao thì pin nhanh hết hơn nhưng cũng giúp cho quad khỏe hơn (trong giới hạn của quad).
Nhưng nếu dòng xả cao quá sức chịu đựng của quad thì quad cũng không mang lại hiệu suất tốt hơn đâu mà chỉ có quả pin làm nặng quad thêm, quad phải cũng thêm trọng lượng làm giảm thời gian bay thôi. Nếu dòng xả quá thấp thì pin có thể sẽ không cung cấp đủ điện cho quad để bay và có thể làm hỏng pin
Thông thường, Pin có dòng xả càng cao thì càng đắt. Vì vậy, nếu bạn không có nhiều tiền, không nên chọn pin có dòng xả quá cao so với nhu cầu sử dụng.
Vậy nên không phải thích lựa chọn C bao nhiêu cũng được, mà còn phải tính xem nó có phù hợp hay không.
Bạn phải ước lượng xem, động cơ bạn sử dụng khi chạy với 100% ga thì dòng tiêu thụ là bao nhiêu. Ví dụ là 30A thì bạn nên chọn pin có dòng xả liên tục <40A
Cân bằng Pin để làm gì?
Như đã nói ở trên, một cell pin khi sạc đầy 100% sẽ có điện áp là 3.7V/cell. Với pin chỉ có một cell đơn lẻ bạn chẳng cần lo lắng đến vấn đề cân bằng, sạc sẽ tự động dừng khi điện áp đạt tới mức 100% là 3.7V.
Tuy nhiên trong một viên pin Lipo có nhiều hơn một cell, nếu chỉ đo điện áp hai đầu bộ sạc không thể xác định được sự chênh lệch điện áp giữa các cell và có thể một cell bị vượt quá ngưỡng mặc dù tổng điện áp của cả viên pin hiển thị đúng. Lấy ví dụ một viên pin 3S (3 cell mắc nối tiếp hoặc gọi là 3S). Nó sẽ là viên pin có điện áp 11.1V (3.7V x 3). Điện áp khi sạc đủ 100% sẽ là 11.1V. Bộ sạc tin cậy của chúng ta được thiết lập 11.1V sẽ dừng sạc khi khi đủ 11.1V, rất đơn giản đúng không.
Vậy điều gì sẽ xảy ra khi một trong ba cell được sạc nhanh hơn 2 cell còn lại? có thể 2 cell CHƯA sạc đến 3.7V thì cell kia sạc nhanh hơn một chút và vượt quá ngưỡng lên tới 4.1V trước khi bộ sạc dừng sạc ở 11.1V. Điều đó chắc chắn sẽ làm hư hại cho cell pin đó và có thể gây ra cháy nổ.
Đối với viên pin mới, loại tốt thì sự chênh lệch điện áp giữa các cell là rất nhỏ. Tuy nhiên, khi viên pin đã sử dụng nhiều, đã cũ thì sự chênh lệch điện áp giữa các cell pin sẽ không thể bỏ qua được. Ngay cả một sự khác biệt điện áp 0.1V (100mV) giữa các cell cũng là nguyên nhân gây ra các nguy cơ cháy nổ và hư hại pin theo thời gian.
Bạn không cần phải cân bằng pin Lipo mỗi khi sạc. Hầu hết chỉ cần sạc cân bằng sau 10 hoặc 20 lần sạc đối với bộ pin còn tốt khỏe, vấn đề là bạn phải biết viên pin của bạn là khỏe (còn tốt). Các cell trong viên pin cũ thường trở nên không ổn định. Vì vậy, nếu bạn có bộ cân bằng, nên sạc cân bằng ở mỗi lần sạc hoặc ít nhất sau mỗi 2 lần sạc, như vậy sẽ giúp tang tuổi thọ của pin và giảm nguy cơ cháy nổ.

Thiết bị giúp sạc thông minh giảm hư hỏng và tăng tuổi thọ Pin
Một lần nữa, bốn thủ phạm chính làm rút ngắn tuổi thọ pin là:
- NÓNG
- XẢ QUÁ NGƯỠNG (dòng và điện áp)
- SẠC QUÁ NGƯỠNG (dòng và điện áp)
- KHÔNG ĐỦ CÂN BẰNG
Một số chế độ sạc cần biết:
+ Balance charge: Theo như mình hiểu là nó sẽ sạc đồng bộ từng cell tới mốc tối đa để đảm bảo các cell cân bằng Volt nhau.
+ Direct charge (Sạc nhanh): Sạc 1 phát tất cả luôn, sạc như này sẽ nhanh hơn nhưng có thể thi thoảng gặp trường hợp cell lỗi 1,2 cell sẽ không được đủ Volt. Nếu lỡ sạc như này xong có thể qua tab Balance để cân bằng lại.
+ Storage Charge: Xả pin khi không dùng về điện áp lưu trữ bảo quản an toàn: 3.8~3.85V hoặc kéo pin đang quá thấp lên điện áp lưu trữ
+ Discharge: Xả pin.
Lưu ý: Không được xả hay sử dụng pin xuống dưới ngưỡng cho phép của Nhà Sản Xuất cảnh báo.
Cách đấu nối Pin
Còn khi đấu song song (+) (+)t (-)(-) hì Hiệu điện thế giữ nguyên còn Cường độ dòng điện bằng tổng ==> 100AH x2 = 200AH
Còn khi đấu nối tiếp nhau (+) (-)(+)(-) ==> thì điện thế của cả nguồn sẽ là tổng điện thế: 12V x 4 = 48V

Hình thức đấu nối hỗn hợp (vừa nối tiếp vừa song song)
Pin mắc nối tiếp và mắc song song khác nhau thế nào? Khi nào nên mắc nối tiếp khi nào mắc song song
Sự khác biệt giữa pin mắc nối tiếp và mắc song song
Sự khác biệt chính trong việc mắc (lắp) pin nối tiếp so với mắc song song là tác động đến điện áp đầu ra và dung lượng của hệ thống pin. Pin mắc nối tiếp sẽ có điện áp đầu ra (đo bằng volt, ký hiệu V) là tổng điện áp của các pin, trong khi dung lượng giữ nguyên. Pin mắc song song sẽ có dung lượng (đo bằng ampe giờ, ký hiệu Ah) là tổng dung lượng của các pin, trong khi điện áp giữ nguyên.
Tuy nhiên, tổng năng lượng khả dụng (đo bằng Wh) trong cả hai cấu hình lắp là như nhau.
Đấu nối Pin điện hay Panel NLMT thì cũng tương tự nhau.
Ví dụ, bạn lắp nối tiếp hai pin 1.5 volt, dung lượng 2.5 Ah, sẽ tạo ra hệ thống 3 volt, dung lượng 2.5 Ah. Còn lắp song song hai pin 1.5 volt, dung lượng 2.5 Ah, sẽ cho ra hệ thống 1.5 volt, dung lượng 5 Ah.
Tuy nhiên, cả hai hệ thống đều có tổng năng lượng khả dụng là 7,5 Wh (volt x ampe giờ = watt giờ).
Pin mắc nối tiếp
Để mắc nối tiếp nhiều pin với nhau, bạn nối cực dương của pin này với cực âm của pin tiếp theo cho đến khi đạt được điện áp mong muốn.
Thuận lợi. Việc mắc pin nối tiếp cung cấp điện áp của hệ thống pin cao hơn, dẫn đến dòng điện hệ thống pin thấp hơn. Dòng điện ít hơn có nghĩa là bạn có thể sử dụng hệ thống dây điện mỏng hơn và sẽ ít bị sụt áp hơn trong hệ thống.
Nhược điểm. Trong hệ thống pin lắp nối tiếp, bạn không thể lấy điện áp thấp hơn từ hệ thống pin mà không sử dụng bộ chuyển đổi.
Pin mắc song song
Để mắc song song nhiều pin với nhau, bạn kết nối các cực dương của pin với nhau và các cực âm của pin với nhau. Bạn càng thêm nhiều pin vào một mạch song song, bạn càng có nhiều dung lượng và tăng thời lượng mà chúng có thể cấp nguồn cho thiết bị. Lưu ý rằng, bạn càng lắp nhiều pin song song thì thời gian sạc càng lâu.
Thuận lợi. Ưu điểm chính của việc lắp pin song song là bạn tăng thời lượng mà chúng có thể cấp nguồn cho thiết bị trong khi vẫn duy trì điện áp. Một ưu điểm khác của việc lắp song song các pin là nếu một trong các pin bị cạn, các pin còn lại trong hệ thống vẫn có thể cung cấp năng lượng.
Nhược điểm. Hạn chế chính của việc lắp pin song song so với nối tiếp là điện áp hệ thống sẽ thấp hơn, dẫn đến dòng điện cao hơn. Dòng điện cao hơn có nghĩa là dây điện phải dày hơn và giảm điện áp nhiều hơn. Các thiết bị điện lớn hơn sẽ hoạt động kém hiệu quả khi ở điện áp thấp.
Hiểu qua về sự khác nhau giữa pin mắc nối tiếp và pin mắc song song sẽ giúp bạn quyết định kết nối pin như thế nào, nó căn cứ vào nhu cầu của thiết bị điện mà bạn cần cấp nguồn.
Take 48V 20Ah Lithium Battery Pack for Example
- Suppose the size of the single cell used is 18650 3.7V 2000mAh
- Cell quantity of series connection: 48V/3.7V=12.97. That is 13 cells in series. Vì thế, khi tính số pin mắc nối tiếp sẽ tính dựa trên điện áp (Votage)
- Cell quantity of parallel connection: 20Ah/2Ah=10. That is 10 cells in parallel. Còn khi tính số pin mắc song song thì tính theo cường độ dòng điện (Ampare)
Tham khảo các bài viết khác của https://www.4c-group.com.vn/
Thiết bị sạc cho xe ô tô điện https://www.4c-group.com.vn/power-charging-station
#4CGroup, #Battery, #EVcharger.


